W dniach 25–29 maja finaliści organizowanej przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku– Regionalnej Olimpiady Historycznej Wiedzy o Armii Krajowej, jej poprzedniczkach i następczyniach wzięli udział w wyjątkowej wyprawie edukacyjnej. Naszą szkołę reprezentowali tegoroczni absolwenci- Adam Miciura, Szymon Jankowski oraz Aleksander Jankowski.
Uczniowie przemierzyli szlak bojowy 1. Dywizji Pancernej, poznając historię oraz bohaterskie czyny żołnierzy gen. Stanisława Maczka. O szczegółach walk i historycznym kontekście opowiadali eksperci z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Białymstoku: Marek Gajewski oraz Przemysław Czyżewski.
Oto najważniejsze punkty naszej niezwykłej podróży historycznej:
26 maja: Francja (Normandia) – Śladami bitwy pod Falaise
Naszą podróż rozpoczęliśmy w Normandii, miejscu największej operacji desantowej II wojny światowej.
• Mémorial de Falaise: Zwiedziliśmy muzeum ukazujące realia wojenne z perspektywy ludności cywilnej.
• Wzgórze 262 („Maczuga”): W Muzeum Mémorial de Montormel poznaliśmy detale bitwy pod Falaise. To tutaj 1. Dywizja Pancerna gen. Maczka odegrała kluczową rolę, blokując odwrót wojsk niemieckich. Pod pomnikiem Generała złożyliśmy pamiątkowy znicz.
• Polski Cmentarz Wojenny w Grainville-Langannerie: Wzięliśmy udział we mszy świętej i oddaliśmy hołd 696 pochowanym tam polskim żołnierzom.
• Juno Beach: Dzień zwieńczyła wizyta na jednej z pięciu głównych plaż alianckiego lądowania z 1944 roku.
27 m2aja: Belgia – Wyzwolenie Ypres i Gandawy
Kolejny dzień przeniósł nas na szlak wyzwalania Belgii przez żołnierzy „Czarnej Dywizji”.
• Ypres: Miasto legendarne z czasów I wojny światowej, w którego historii zapisali się także Polacy. Zapaliliśmy znicz pod tablicą upamiętniającą wkroczenie polskich żołnierzy we wrześniu 1944 r., umieszczoną na budynku historycznych sukiennic.
• Gandawa: Poznaliśmy historię trzydniowych, ciężkich walk, w których żołnierze gen. Maczka – wspierani przez lokalny ruch oporu – wyparli Niemców z miasta. Odbyliśmy też spacer historyczny, podziwiając m.in. zamek Gravensteen i Katedrę św. Bawona.
28 maja: Holandia – Triumf w Bredzie i lekcja z Arnhem
Ostatni etap to miejsca spektakularnych sukcesów oraz trudnych bitew na terenie Holandii.
• Breda: Miasto-symbol, wyzwolone przez Polaków 29 października 1944 r. Dzięki genialnemu manewrowi gen. Maczka (bez użycia ciężkiej artylerii), miasto zostało ocalone przed zniszczeniem, za co mieszkańcy do dziś są wdzięczni Polakom. Odwiedziliśmy Maczek Memorial Breda oraz Polski Honorowy Cmentarz Wojskowy, gdzie uczestniczyliśmy we mszy świętej i zapaliliśmy znicze na grobie samego gen. Stanisława Maczka. Zobaczyliśmy także zdobyty niemiecki czołg Panther oraz kapliczkę Matki Boskiej Częstochowskiej.
• Arnhem (Most Johna Frosta): Przenieśliśmy się na pole bitwy słynnej operacji powietrznodesantowej „Market Garden”. Poznaliśmy tam historię heroicznych walk 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej pod dowództwem gen. Stanisława Sosabowskiego.
Wyjazd był dla wszystkich uczestników niezwykle poruszającą lekcją historii na żywo, która na długo pozostanie w naszej pamięci. Gratulujemy finalistom Olimpiady i dziękujemy IPN w Białymstoku za wspaniała organizację!